wtorek, 16 kwietnia 2013

Mastaba Historia Grobowca - przykłady



 Mastaba
Nekropolia z Mastabami


Mastaba Historia Grobowca (skrócona)
Mastaba Dostojników


Okres wczesnodynastyczny (ok. 3100 –ok. 2727 p.n.e.)

-Grobowce Władców I i II Dynasti


Okres Starego Państwa (ok. 2727 – ok. 2175 p.n.e.)

-Grobem Dostojników


Okres  Nowego Państwa (1550–1070 p.n.e.)

-Zanik Mastab

·        


 
Dary Pogrzebowe


Pierwotny Grób Egipski
Mastaba Historia Grobowca (pełna)
Budowa Mastaby - Plansza Poglądowa

Najstarsze egipskie pochówki, wyglądały tak prawie tak samo jak wszystkie znane nam pierwotne obrzędy pogrzebowe na świecie. Mianowicie przed zjednoczeniem państwa grzebali zmarłych na pustyni, wiatr unosił piasek, więc kopali głębokie rowy, wykładali je murem z suszonej cegły i zasypywali piaskiem. Powoli został opracowany typ grobowca – mastaba.

Pierwotna Mastaba w Sakkarah:

Środkowy wykop o wymiarach 119x3 m, głęboki na 1,35 metra był podzielony murami na pięć
Ruiny Zrabowanej Mastaby
części, środkowa zawierała trumnę. Całość budowli podzielona była na 27 części, które z wyjątkiem części przeznaczonej na trumnę, zawierały osobiste przedmioty zmarłego, takie jak pełne wyposażenie do polowania, zapasy żywności – jednym słowem, wszystko, co było niezbędne w życiu wiecznym. Całość  zasypywano piaskiem.

Kolejnym etapem rozwoju  Mastaby, był jednolity zestopniowany blok podzielony na trzy części wypełnione kamieniem i piaskiem. Całość nie miała nakrycia. Próby rekonstrukcji mastab przedstawiające budynki, z sklepieniem beczkowym, są nieuzasadnione.

W Egipcie pierwsze ,,znane” łuki składają
Modele Mastab Bez Pokrycia Wierzchniego
się z dwóch, lub trzech dopasowanych elementów. Mogą być uznawane za łuk tylko dlatego, że wywierają parcia boczne. Wiele wieków minie zanim rozwinie się technika budowy sklepień. Mastaba o zestopniowanych murach zewnętrznych, bardzo dobrze znosiła ciśnienie (parcie) piasku i kamieni działające od wewnątrz. Taka konstrukcja nie zapewniała jednak ochrony przed szabrownikami grobów. Z czasem logicznym rozwiązaniem, stało się ustawianie na mastabie coraz mniejszych mastab, celem zamknięcia grobowca od góry (gdyż jak wspomniałem wcześniej, nie umiano jeszcze budować sklepień), tak to mastaba przekształciła się w piramidę.

 Mastaba Opis Techniczny

Mastaba Przekrój

Nazwa Mastaba pochodzi arabskiego słowa oznaczającego ,,pustynną ławę”. Arabskim mieszkańcom Egiptu przypominała niskie, stawiane wzdłuż ścian wiejskich domów ławy.
Mastaba zazwyczaj miała kształt ściętego ostrosłupa na prostokątnym planie. Składała się z murowanej części nadziemnej oraz podziemnej komory grobowej, połączonych pionowym szybem, który po pogrzebie zasypywano i maskowano.

Mastaba Przekrój
Część nadziemna ma prostokątną podstawę, nachylone ściany, płaski wierzchołek, a wzorowana była na sypanych kopcach nagrobnych.

Mastaba Przekrój
Najskromniejsze mastaby w części nadziemnej zawierały ślepe wrota z podobizną zmarłego nad nimi i stołem ofiarnym przed nimi albo stelę. Późniejsze, bardziej rozbudowane składały się z wielu bogato zdobionych pomieszczeń, dziedzińców i kaplic. Umieszczano w nich posągi zmarłego (w formie posągu ka stawianego w serdabie grobowca) i jego rodziny. Część nadziemna służyła celebracji kultu pośmiertnego.
Część podziemna (często wykuta w skale) obejmuje komorę grobową wraz z wyposażeniem grobowym i sarkofagiem, w którym spoczywała mumia zmarłego.
Mastaby stawiano już w XXXI wieku p.n.e. dla władców z I i II dynastii. W czasach Starego Państwa mastaba stała się grobem dostojników, władcy budowali dla siebie piramidy. Mastaby zlokalizowane były wówczas wokół piramid władców i tworzyły długie ulice przecinające się pod kątem prostym. Mastaby z tego okresu występują tylko wokół Memfis, przy czym u schyłku Starego Państwa budowle tego typu nie były już tak starannie budowane jak poprzednio. W tym okresie Starego Państwa nomarchowie, rosnący w siłę wraz z osłabieniem władzy centralnej, zaczęli wznosić mastaby we własnych nomach (Nom– w starożytności i wczesnym średniowieczu egipska jednostka terytorialno-administracyjna kraju). Mastaby możnych pojawiły się znowu w okresie Średniego Państwa i znowu wokół piramid faraonów. 
 
Mastaba w Sakkarze


Mastaba w Sakkarze

Mastaba w Sakkarze


Mastaba w Sakkarze Ruiny
Zanik Mastab
W okresie Nowego Państwa Mastaby zanikły, ustępując miejsca hypogeom.
Hypogeum z greckiego "podziemny" od hypo – pod i gaia – ziemia.  Było to podziemne pomieszczenie na planie koła, czasem z małą nadbudówką nadziemną, zwykle przeznaczone na grób albo miejsce kultu.
W Starożytnym Egipcie - nazwa hypogeum oznacza grobowiec wykuty w skale, składający się z systemu schodów, pochylni i komnat. Nazwa Królewskie Hypogea w szczególności odnosi się do nekropolii tebańskich.
Plan Mastaby

Mastaba Królewska

Mastaba Plansza Poglądowa

Wnętrze Mastaby Królewskiej


Przykłady Mastab

Do najokazalszych przedstawicieli mastab, jako grobów królewskich, należą pochówki I Dynastii w Sakkarah (Sakarze).


  • ·         Grobowiec nr 3357 z czasów panowania Hor Aha
  • ·         Grobowiec nr 3471 z czasów panowania  Djer (Dżera)
  • ·         Grobowiec nr 3503 z czasów panowania Djer (Dżera)
  • ·         Grobowiec nr 3504 z czasów panowania Dejt (Dżeta) - prawdopodobnie należący do Sekhemka-Sedj
  • ·         Grobowiec nr 3035 z czasów panowania Den - prawdopodobnie należącydo Hemaka
  • ·         Grobowiec nr 3038 z czasów panowania Adjib (Anendjib, Andjyeb, Enezib) - prawdopodobnie należący do Nebitka
  • ·         Grobowiec nr 3507 z czasów panowania Den - prawdopodobnie należący do Królowej Herneith
  • ·         Grobowiec nr 3505 z czasów panowania Qa'a (Ka'a) - prawdopodobnie należący do  Merka
  • ·         Grobowiec nr 3500 z czasów panowania Qa'a (Ka'a)

Stanowisko Archeologiczne w Sakkarze - Plan i Lokalizacja Grobowców